Thành ủy TP.HCM vừa ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TU về triển khai thực hiện Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội, liên quan đến thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù, nhằm thúc đẩy phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị trên địa bàn thành phố.
Theo định hướng mới, trong giai đoạn 2025 – 2030, TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành 6 tuyến metro với tổng chiều dài khoảng 187 km. Trong đó, tuyến metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) dài gần 20km đã được đưa vào khai thác từ tháng 12/2024 và tiếp tục định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD tại các nhà ga.
Các tuyến còn lại phải hoàn thành từ nay đến năm 2030 gồm: tuyến metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) dài hơn 11km và đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm dài 5,91km; tuyến Thủ Thiêm - Long Thành dài 41,8km; tuyến Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên dài 31,6km; giai đoạn 1 tuyến số 6 (Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất – Phú Hữu) dài 22,85 km; tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ dài 54 km.
Bước sang giai đoạn 2030 – 2035, Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành thêm 8 tuyến mới với tổng chiều dài khoảng 275km, nâng quy mô mạng lưới lên 14 tuyến, tương đương 462km đường sắt đô thị. Đến giai đoạn 2035 – 2045, TP.HCM tiếp tục mở rộng thêm 5 tuyến, dài khoảng 239km, đưa tổng chiều dài toàn mạng lưới lên gần 700km với 19 tuyến metro.
Khi các tuyến metro hoàn thành, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, vận tải hành khách công cộng bằng đường sắt đô thị đảm nhận khoảng 20 - 30% nhu cầu đi lại của người dân, đến năm 2035 đạt 35 - 50% và đến năm 2045 đạt 50 - 60%.
Để thực hiện các mục tiêu trên, Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM xác định nhiều nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó nhấn mạnh việc huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư. Thành phố sẽ đa dạng hóa các kênh huy động vốn, bảo đảm tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật. Đồng thời bố trí hợp lý kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm từ ngân sách địa phương, theo định hướng đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt đầu tư tư nhân.
Song song đó, TP.HCM sẽ chủ động nghiên cứu, vận dụng tối đa các nghị quyết của Quốc hội, trong đó có Nghị quyết 188/2025/QH15, Nghị quyết 98/2023/QH15 và Nghị quyết 260/2025/QH15, để đề xuất các cơ chế đặc thù, chính sách ưu đãi, khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư xây dựng các công trình dịch vụ, thương mại, văn phòng tại các khu vực phát triển theo mô hình TOD gắn với các đầu mối đường sắt đô thị.
Ban Quản lý Đường sắt đô thị TPHCM đang chuẩn bị đầu tư loạt tuyến metro mới, gồm: tuyến Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên, tuyến Thủ Dầu Một - TPHCM và giai đoạn 1 tuyến metro số 6 (Tân Sơn Nhất - Phú Hữu). Tất cả đều được khởi công trong năm 2026 và hoàn thành vào năm 2030, từng bước hình thành mạng lưới metro đồng bộ, kết nối TPHCM với các đô thị vệ tinh, giảm áp lực giao thông đường bộ và mở ra diện mạo mới cho giao thông đô thị phía Nam.
Đại diện Ban Quản lý đường sắt đô thị TPHCM cho biết đơn vị đang khẩn trương chuẩn bị thủ tục đầu tư hai tuyến metro kết nối khu vực Bình Dương (cũ), giữ vai trò trục giao thông xương sống giữa đô thị trung tâm và các đô thị vệ tinh phía Bắc.
Trong đó, tuyến metro số 1 (TP mới Bình Dương – Suối Tiên) dài 31,6 km, đi hoàn toàn trên cao, có 17 ga, dùng chung depot Long Bình với metro số 1 hiện hữu (Bến Thành – Suối Tiên). Tổng vốn đầu tư của dự án khoảng 46.725 tỷ đồng. Tuyến metro trên hình thành trục vận tải khối lượng lớn, kết nối trực tiếp Bình Dương với trung tâm TPHCM.
Tuyến metro số 2 (Thủ Dầu Một – TP.HCM) dài 23,3 km, cũng đi trên cao, với khoảng 13 ga, sử dụng chung depot với metro số 3 tại Hiệp Bình Phước. Tổng vốn đầu tư dự án khoảng 53.000 tỷ đồng. Tuyến sẽ kết nối Thủ Dầu Một với trung tâm TPHCM, giảm tải cho quốc lộ 13 và liên thông với metro số 3, tạo trục vận tải xuyên tâm.
Song song đó, giai đoạn 1 tuyến metro số 6 (Tân Sơn Nhất – Phú Hữu) cũng đang được chuẩn bị triển khai. Tuyến có vai trò kết nối trục Bắc - Đông TPHCM, giảm áp lực giao thông khu vực sân bay và khu Đông, đồng thời tạo động lực phát triển các đô thị vệ tinh trong tương lai.
Tổng hợp nguồn: Quy hoạch Quốc gia
